تشدید نقض سیستماتیک حقوق بشر و ممانعتهای مذهبی-قومی در ولایت هرات
کالبدشکافی سرکوب سیستماتیک در هرات؛ از بازداشتهای خیابانی زنان و محرومیتهای درمانی تا اعدامهای صحرایی و خفقان مذهبی-قومی زیر سایه استبداد طالبان
عزیزی
تشدید نقض سیستماتیک حقوق بشر و ممانعتهای مذهبی-قومی در ولایت هرات
ولایت هرات به عنوان یکی از کلیدیترین مراکز فرهنگی و اقتصادی افغانستان، همواره بستری برای همزیستی مسالمتآمیز متکثر قومی و مذهبی بوده است. با این حال، پس از تسلط دوباره طالبان، این ولایت به دلیل پیشینه فرهنگی پویا و مقاومتهای مدنی خود، به طور ویژهای هدف سختگیرانهترین سیاستهای حذفی، تبعیضآمیز و خشونتبار این گروه قرار گرفته است.
۱. بازداشتهای خودسرانه و خیابانی زنان:
بر اساس گزارش منتشر شده در صفحه وحید پیمان یک تن از خبرنگاران افغانستان، نیروهای طالبان در یک اقدام سرکوبگرانه خیابانی، ۲۰ زن را در جاده ۶۴ متره هرات (مقابل مجتمع تجارتی الماس شرق) به صورت خودسرانه بازداشت کردهاند. این گزارش تاکید میکند که در میان بازداشتشدگان، یک زن باردار نیز وجود داشته است. این رویداد نمونهای آشکار از رویکرد سیستماتیک طالبان در ایجاد رعب و وحشت عمومی و نقض مصونیت فردی شهروندان، به ویژه زنان است.
۲. تحمیل پوشش اجباری و ممانعت از دسترسی به خدمات درمانی:
طالبان در هرات با روی کار آوردن محتسبان “امر به معروف و نهی از منکر”، محدودیتهای شدیدی را بر پوشش زنان اعمال کردهاند. گزارشهای متعددی نشان میدهند که فراتر از الزام به حجاب سختگیرانه، محتسبان این گروه حتی از ورود زنان بدون برقع (چادری) یا روبند به بیمارستانها و شفاخانههای دولتی و خصوصی برای تداوی جلوگیری میکنند. این اقدام مستقیماً حق حیات و دسترسی به خدمات اولیهی بهداشتی را از زنان سلب کرده است.
۳. اعدامهای صحرایی و کشتار بدون محاکمه به بهانههای واهی:
یکی دیگر از ابعاد هولناک نقض حقوق بشر در هرات، کشتار و تیربارانهای خیابانی است. طالبان بارها افراد مخالف، جوانان و اعضای اقوام خاص را به اتهامهای اثباتنشدهای همچون «دزد، سارق، رهزن یا اختطافگر» بدون برگزاری هرگونه دادگاه عادلانه یا دسترسی به وکیل، به صورت صحرایی اعدام کرده و در برخی موارد اجساد آنان را در چهارراههای شهر هرات به نمایش گذاشتهاند تا مانع از هرگونه اعتراض مدنی شوند.
۴. فشار مضاعف بر تکثر قومی و مذهبی:
با توجه به بافت اجتماعی هرات که شامل جوامع بزرگ تاجیک، هزاره (شیعه)، پشتون و دیگر اقوام است، دستگاههای استخباراتی و نظامی طالبان با نگاهی تبعیضآمیز، ساحات و محلات مربوط به اقلیتهای قومی و مذهبی را تحت نظارت شدید، بازرسیهای خانه به خانه توهینآمیز و بازداشتهای بیدلیل به بهانه همکاری با جبهات مخالف قرار دادهاند.
نتیجهگیری:
واقعهی بازداشت دستهجمعی زنان در جاده ۶۴ متره هرات، در کنار چالشهای روزمرهای چون محرومیت از تحصیل، ممنوعیت اشتغال، اعدامهای صحرایی و عدم امنیت جانی، نشاندهنده آن است که ولایت هرات به محیطی کاملاً ناامن و مخاطرهآمیز برای شهروندان، بهویژه فعالان، زنان و گروههای آسیبپذیر قومی تبدیل شده است. این وضعیت مصداق بارز تعقیب و آزار سیستماتیک است.
عکس از آرشیف