انعکاس جهانی فرهنگ هزارهگی؛ از تجلیل در کانادا تا حضور مقامات بلندپایه کشورهای میزبان
طنین فرهنگ هزارهگی در صحنه جهانی؛ از حضور نخستوزیر فنلاند تا حمایت مقامات آلبرتا.
عزیزی
در حالی که در کشورهای دموکراتیک جهان، روز «فرهنگ هزارهگی» با شکوه تمام و با حضور مسئولین بلندپایه دولتهای میزبان گرامی داشته میشود، جامعه هزاره در زادگاه خود، افغانستان، تحت فشارهای سیستماتیک حتی از حق بدیهی «نفس کشیدن» و زیستِ برابر محروم است. این تضاد آشکار، بار دیگر نشان میدهد که چگونه هویت فرهنگی این قوم، در خارج از مرزهای افغانستان به رسمیت شناخته و تکریم میشود، اما در داخل کشور با سیاستهای حذفی و سرکوبگرانه مواجه است.
بهتازگی و در همین راستا، شهر کلگری در ایالت آلبرتای کانادا، در روز یکشنبه ۱۰ جوزا، میزبان گردهمایی باشکوهی به مناسبت «روز فرهنگ هزارهگی» و همزمان با عید سعید قربان بود. این مراسم که با حضور محمد یاسین، وزیر فرهنگ آلبرتا، ترینا رحیمی از مرکز حمایت از تازهواردان و نمایندگان نهادهای مهاجرتی کانادا برگزار شد، نمادی از پذیرش و احترام به غنای فرهنگی جامعه هزاره در غرب است.
نکته قابل تامل این است که این رسم ارجگذاری، به کلگری محدود نبوده و پیش از این نیز در سایر نقاط جهان تکرار شده است. به عنوان نمونهای مشابه و معنادار، میتوان به مراسم مشابهی در فنلاند اشاره کرد که حتی نخستوزیر این کشور با حضور در محفل فرهنگی هزارهها، از هویت و میراث آنان اعلام حمایت کرد؛ رویدادی که عمق تفاوت نگرش جوامع باز جهانی با وضعیت کنونی افغانستان نسبت به این قوم را به نمایش میگذارد.
در مراسم کلگری که با حضور طیف گستردهای از جامعه هزاره شامل هنرمندان، ورزشکاران، تاجران، جوانان و خانوادهها همراه بود، بر اهمیت پاسداری از هویت فرهنگی و نقش نسل جدید در تداوم این میراث تأکید شد.
سخنرانان با اشاره به اینکه روز فرهنگ هزارهگی در سال ۲۰۲۶ در شهرهای کلیدی جهان همچون ویانا، استراسبورگ و سیدنی نیز گرامی داشته شده است، برگزاری این سلسله برنامهها را گامی استوار در جهت حفظ ارزشهای فرهنگی هزارهها دانستند.
یکی از دستاوردهای مهم این گردهمایی در کانادا، طرح موضوع ایجاد یک «مرکز دایمی برای جامعه هزاره» در ایالت آلبرتا بود؛ مرکزی که قرار است بهعنوان بستری برای فعالیتهای آموزشی، هنری، فرهنگی و اجتماعی عمل کند تا پیوند میان نسلهای مختلف هزاره و همچنین تعامل آنان با جامعه میزبان را مستحکمتر سازد.
در حالی که این مناسبت به عنوان فرصتی برای معرفی ارزشهای فرهنگی و هویت جامعه هزاره در سراسر جهان نهادینه شده است، برگزاری آن در تبعید، بیش از هر چیز یادآور تلخ این واقعیت است که میراث فرهنگی هزارهها در جغرافیای سیاسی امروز افغانستان، نیازمند بستری امن برای بقاست؛ بستری که متأسفانه هماکنون تنها در کشورهای میزبان دور از وطن فراهم است.