صدای حقوق بشر از افغانستان؛ سازمان ملل: جهان نباید بیعدالتی را عادیسازی کند
نگرانیهای عمیق در دهم دسامبر: حق تحصیل، کار و کرامت انسانی زیر سایه محدودیتها
غلام اصغر عزیزی
دهم دسامبر، روز جهانی حقوق بشر، در حالی فرارسید که صدای زنگ خطر از وضعیت حقوق اساسی مردم افغانستان، به ویژه زنان و دختران، به گوش میرسد. این روز، یادآور تعهدات جهانی است که به گفته ناظران بینالمللی، هنوز برای بسیاری از شهروندان افغانستانی به واقعیت نهپیوستهاند.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل در امور افغانستان، به صراحت تأکید کرد که «جهان نباید بیعدالتیها را عادیسازی کند.» وی با یادآوری اینکه حقوق بشر در منشور سازمان ملل گنجانده شده تا از تحمیل بیعدالتی جلوگیری شود، هشدار داد: «جهان باید پایدار بماند. حقوق بشر جهانی و غیرقابل مذاکره است و هیچگاه نباید بیعدالتی را عادیسازی کرد.»
دفتر نمانیدگی سازمان ملل در افغانستان (یوناما)، در بیانیههای خود به مناسبت این روز، وضعیت کنونی کشور را به صورت عمیق نگرانکننده خواند. یوناما تصریح کرد که حقوق بشر صرفاً یک آرمان والا نیست؛ بلکه «نیاز روزمره برای ادامه زندگی» است که زندگی با عزت، فرصتها و امنیت را فراهم مینماید.
جورجیت گانیون، سرپرست یوناما، با قاطعیت اظهار داشت: «حقوق بشر امر اختیاری نیست.در افغانستان، اطمینان از اینکه زنان و دختران میتوانند بیاموزند، کار نمایند و از مشارکت کامل برخوردار باشند، امری ضروری برای بهبود است.»
فیونا فریز، نماینده کمیشنر عالی حقوق بشر، نیز بر همین اصل تأکید کرد: «نیازمندیهای روزمره چون آموزش، صحت، معیشت و آزادی حقوقیاند که بایست به همه افغانها فراهم گردد.»
گزارشهای یوناما نشان میدهند که در طول چهار سال گذشته، حکومت حاکم بهطور مستمر حقوق اساسی مردم را نقض کرده است. زنان و دختران همچنان با محدودیتهای شدید در بخشهای حیاتی مانند دسترسی به آموزش عالی، کار و خدمات صحی روبهرو هستند. عدم دسترسی به خدمات صحی به عنوان یکی از جدیترین نقضها، خانوادهها را آسیبپذیر و جوامع محلی را ناتوان کرده است.
علاوه بر این، یوناما درباره خطر اقدامات تلافیجویانه علیه گروههای خاص هشدار میدهد. نظامیان پیشین، فعالان جامعه مدنی و رسانهای و همچنین شهروندانی که به صورت غیرداوطلبانه به کشور بازمیگردند، در معرض نقض حقوق بشر و انتقامجویی قرار دارند.
در پایان، سازمان ملل از مقامات حاکم خواست تا به تعهدات جهانی خود در قبال حقوق بشر پایبند باشند. احترام به این حقوق نهتنها همسویی با معیارهای بینالمللی است؛ بلکه «مسیری عملی در راستای صلح، استقامت و انکشاف» کشور و مردم آن میباشد.