دیدار وزیران زراعت افغانستان و ایران؛ نقشه راه کابل و تهران برای جهش از کشاورزی سنتی به مدرن

عزیزی

وزیران زراعت افغانستان و ایران در دیداری رسمی در کابل، زمینه‌های گسترش هم‌کاری‌های دوجانبه در بخش‌های زراعت، مالداری و مدیریت منابع آب را مورد بررسی قرار دادند. در این نشست، طرفین علاوه بر گفتگو در مورد مراودات تجاری محصولات دامی، بر لزوم انتقال تکنولوژی و اجرایی‌شدن ۱۶ تعهد پیشین تأکید کردند؛ اقدامی که می‌تواند نقطه عطفی در مسیر گذار افغانستان از کشاورزی سنتی به مدرن باشد.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، محورهای کلیدی این دیدار به شرح زیر بوده است:

مکانیزاسیون و صحت:  تأکید بر تأمین ماشین‌آلات زراعتی، واردات و تکثیر تخم‌های اصلاح‌شده، و ارتقای سطح صحت نباتی و حیوانی.

تسهیل تجاری:  بررسی صادرات گوشت تازه بز و گوسفند از افغانستان به ایران در ازای واردات گوشت مرغ، تخم‌مرغ و جوجه یک‌روزه از ایران.

اجرایی‌سازی توافقات: توافق دو طرف بر پی‌گیری جدی و عملیاتی‌کردن ۱۶ بند از تعهدات و نشست‌های گذشته.

بخش عمده‌ی از نیروی کار و اقتصاد افغانستان به حوزه زراعت و مالداری وابسته است، اما تسلط روش‌های سنتی، بازدهی پایین و آسیب‌پذیری در برابر تغییرات اقلیمی، این بخش را با چالش‌های ساختاری مواجه کرده است.

هم‌کاری‌های منطقه‌ی، به‌ویژه با هم‌سایه‌گانی مانند ایران که از تجربه و دانش فنی بالاتری در این زمینه برخوردارند، زمینه‌ساز گام‌های زیر خواهد بود:

۱. ارتقای بهره‌وری با اصلاح بذر و مکانیزاسیون

استفاده از تخم‌های اصلاح‌شده و مقاوم در برابر خشک‌سالی در کنار ورود ماشین‌آلات مدرن زراعتی، میان‌گین برداشت در هر هکتار را به‌طور چشم‌گیری افزایش می‌دهد. این امر نه تنها امنیت غذایی کشور را تضمین می‌کند؛ بلکه هزینه‌های تولید را برای دهقانان کاهش می‌دهد.

۲. مدیریت منابع آب و عبور از بحران کم‌آبی

روش‌های سنتی آبیاری (غرقابی) موجب هدررفت حجم زیادی از منابع آبی محدود کشور می‌شوند. انتقال تکنولوژی‌های نوین آبیاری (مانند آبیاری قطره‌ی و بارانی) از ضرورت‌های حیاتی زراعت مدرن در افغانستان است که در این دیدار نیز مورد توجه قرار گرفته است.

۳. زنجیره ارزش و استانداردسازی صحت حیوانی و نباتی

انتقال صادرات از مواد خام به محصولات پردازش‌شده و رعایت استانداردهای صحت نباتی و حیوانی، شرط اصلی حضور فعال در بازارهای منطقه‌ی است. توافق بر سر صادرات گوشت و واردات نهاده‌های مرغداری می‌تواند پایه‌های یک زنجیره ارزش پای‌دار و استاندارد را در مالداری کشور بنا نهد.

۴. ثبات اقتصادی از طریق دیپلماسی کشاورزی

عملیاتی‌کردن ۱۶ مورد توافق قبلی نشان می‌دهد که دو کشور از مرحله گفتگوهای تشریفاتی وارد فاز دیپلماسی عملیاتی شده‌اند. پی‌گیری این تعهدات باعث ایجاد ثبات در بازار داخلی، کاهش وابستگی به واردات بی‌رویه و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار در مناطق روستایی خواهد شد.