از انکار تا نبرد در بدخشان؛ جنگ روایتها و رویای زندگی انسانی در افغانستان
بررسی ادعاهای ذبیحالله مجاهد در برابر اخبار میدانی و نگاه مردم به آیندهی بدون استبداد و تبعیض.
عزیزی
در روزهای اخیر، بدخشان بار دیگر به یکی از نقاط داغ خبری در افغانستان تبدیل شده است. با وجود ادعاهای متضاد میان طالبان و جبهههای مخالف، آنچه بیش از همه در میان این درگیریها اهمیت دارد، سرنوشت مردمی است که سالهاست تاوان این ناآرامیها را میپردازند.
انکار طالبان در برابر گزارشهای میدانی
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، اخیراً گزارشهای مربوط به درگیریهای بدخشان و سقوط کوتاهمدت ولسوالی یفتل پایین را رد کرده و آنها را تبلیغات رسانهی دانسته است. او تأکید کرده که این رویدادها تهدیدی برای حاکمیت طالبان نیست و این گروه برای حفظ قدرت خود آماده قربانی دادن است.
با این حال، نگاهی به گزارشهای قبلی و اخبار میدانی، تصویر متفاوتی را نشان میدهد:
برخلاف موضع رسمی طالبان که اصل درگیری را کماهمیت یا ساختگی میداند، گزارشهای قبلی از تحرکات «سپاهیان میهن» و دستبهدست شدن یا سقوط کوتاهمدت این ولسوالی خبر داده بودند.
همزمان، منابع محلی و جبهه آزادی از ادامه درگیریهای شدید در زیباک خبر میدهند. این جبهه مدعی تصرف چند پاسگاه طالبان شده است؛ هرچند طالبان میگویند حملات را دفع کردهاند.
اگرچه راستیآزمایی دقیق و مستقل آمار تلفات و میزان تسلط بر مناطق به دلیل محدودیتهای رسانهای دشوار است، اما تداوم این اخبار نشان میدهد که امنیت در شمال کشور آنگونه که مسئولان طالبان ادعا میکنند، یکدست و پایدار نیست.
مردم افغانستان چه میخواهند؟
در میان این گزارشهای ضدونقیض نظامی و رجزخوانیهای سیاسی، مسئله اصلی و حیاتی، خواست و نیاز واقعی مردم افغانستان است. برای شهروندانی که تحت فشارهای گوناگون زندگی میکنند، مهم نیست که چه گروهی از جبهه آزادی و جبهه مقاومت ملی گرفته تا شورای عالی نجات یا هر جریان دیگری باعث تغییر شود؛ بلکه نتیجه این تغییر اهمیت دارد.
خواستههای بنیادین مردم روشن است:
۱. رهایی از ظلم و انحصار: پایان یافتن رفتارهای خودسرانه و ایجاد فضای امن و عادلانه برای زندگی.
۲. بازگشت حقوق اساسی زنان: لغو محدودیتهای آموزشی و شغلی و بازگرداندن حق کار و تحصیل به زنان و دختران.
۳. استقرار یک زندگی انسانی: حاکمیت قانون و احترام به کرامت انسانی همه شهروندان بدون تمایز و تبعیض.
نتیجهگیری
انکار رسمی درگیریها از سوی سخنگوی طالبان، واقعیتهای موجود در میدان و نارضایتیهای عمیق جامعه را تغییر نمیدهد. تا زمانی که حقوق اولیه مردم تامین نشود و شرایط یک زندگی شایسته و انسانی فراهم نگردد، هیچ گروهی نمیتواند تنها با اتکا به زور، پایداری حاکمیت خود را تضمین کند.