پشتپرده انشعاب نمایشی TTP و جماعتالاحرار؛ الگوبرداری از فورمول طالبان-داعش برای پنهانسازی تروریسم
اعلام انشعاب جماعتالاحرار، چرا پس از نشر تصویری رییس این گروه در نماز کشتهشدگان بمباردمان پاکستان بر سه ولایت شرقی افغانستان اعلم میگردد؟
عزیزی
اعلام جدایی ناگهانی جماعتالاحرار (JuA) از بدنه تحریک طالبان پاکستان (TTP)، آنهم در برههی که اسلامآباد فشارهای نظامی، سیاسی و اطلاعاتی خود را بر این شبکه به اوج رسانده است، از دید ناظران امنیتی یک گسست واقعی تشکیلاتی نیست.
آگاهان استخباراتی این اقدام را یک تقسیم کار رسانهی و راهبردی فریبنده میدانند که با الگوبرداری مستقیم از مدل عملیاتی طالبان افغان و داعش خراسان در افغانستان و با هدف کاهش هزینههای سیاسی TTP طراحی شده است.
ریشه تعجیل در اعلام این انشعاب سفارشی را باید در رویدادهای میدانی اخیر جستجو کرد. پس از حملات هوایی ارتش پاکستان به مواضعی در سه ولایت شرقی افغانستان با هدف سرکوب پناهگاههای TTP، انتشار تصاویری از نماز جنازه کشتهشدگان این رویداد، جنجال استخباراتی بزرگی به پا کرد.
در این تصاویر، حضور و کشته شدن مقامات ارشد، از جمله رئیس جماعتالاحرار در خاک افغانستان به وضوح مستند شده بود. انتشار این عکس، ادعاهای مکرر طالبان افغان مبنی بر عدم حضور و انکار ارتباط با طالبان پاکستانی (TTP) و شاخههای اقماری آن مانند جماعتالاحرار را بهکلی رد کرد و فشارهای بینالمللی بر کابل را مضاعف ساخت.
آگاهان امنیتی معتقدند اعلام جدایی جماعتالاحرار درست پس از رسوایی این تصویر، یک پروژه لایپوشانی به فرمایش مستقیم حلقات استخباراتی طالبان افغان است. طالبان با این ترفند تلاش دارند تا جماعتالاحرار را جریانی مستقل، خودسر و مجزا از TTP معرفی کنند تا هم بار مسئولیت را از دوش خود بردارند و هم به TTP در افکار عمومی مشروعیتزدایی شده، نَفَسِ تازهی بدهند.
کارشناسان امنیتی تاکید میکنند که TTP دقیقاً در حال پیادهسازی همان سناریویی است که طالبان افغان سالها در افغانستان اجرا کردند. در آن مدل: حملات مرگبار، پیچیده و خونین علیه غیرنظامیان، اقلیتهای مذهبی و زیرساختها طراحی و اجرا میشود.
مسئولیت رسانهی آن برای فرار از قضاوت افکار عمومی و پیامدهای حقوقی و بینالمللی، به نام داعش خراسان یا گروههای تندروتر فاکتور میشود.
گروه اصلی (طالبان در گذشته و TTP در حال حاضر) با شستن دستهای خود از خون غیرنظامیان، چهرهی سیاسی، مشروع و قابل مذاکره از خود به نمایش میگذارد.
با این فرمول، TTP میتواند خشنترین عملیاتها را علیه ارتش و مردم ملکی پاکستان سازماندهی کند، در حالی که جماعتالاحرار داوطلبانه مسئولیت آن را بر عهده میگیرد تا TTP در سطح کلان، از فهرستهای سیاه بینالمللی و فشارهای دیپلماتیک بگریزد.
جماعتالاحرار که در سال ۲۰۲۰ پس از یک دوره انشعاب دوباره به بدنه اصلی TTP ادغام شد، کارنامه سیاهی در اجرای مرگبارترین حملات تروریستی پاکستان (از جمله انفجار مرز واگه، حمله به کلیسای لاهور و فاجعه پارک کودکان در عید پاک) دارد؛ پیشینهی که سبب شد نام این گروه در فهرست تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل متحد ثبت شود.
ساختار رهبری، شبکههای لجستیکی، منابع مالی و حتی پیوندهای خویشاوندی و قبیلهی میان فرماندهان TTP و جماعتالاحرار به قدری در هم تنیده و عمیق است که تفکیک سازمانی آنها غیرممکن است.
مقامات استخباراتی پیشین افغانستان هشدار میدهند که پذیرش این انشعاب از سوی جامعه جهانی یا تحلیلگران، انحراف از واقعیت میدان است. این ترفند تبلیغاتی نه تنها نشانهی از تضعیف تروریسم در منطقه نیست؛ بلکه بخشی از یک راهبرد پیشرفته برای کاهش هزینههای سیاسی جنگ برای TTP و تداوم حملات هدفمند بدون پذیرش عواقب آن است؛ پروژهی دوجانبه که اتاق فکر آن در کابل و بازوی اجرایی آن در خاک پاکستان عمل میکند.