تشدید بحران حقوق بشر در افغانستان؛ از بازداشتهای خودسرانه تا سکوت ناشی از وحشت
همزمان با شدتگرفتن بازداشتهای خودسرانه، آزار و شکنجه، و فضای شدید سانسور، طالبان همچنان نقض حقوق زنان، هزارهها و اهل تشیع را انکار میکند.
عزیزی
در نشست تخصصی «مسیرهای عدالت و حقوق بشر برای زنان در افغانستان» که به ابتکار نهاد «شهمامه» و با حمایت ۱۱ کشور، اتحادیه اروپا و بخش زنان سازمان ملل متحد در ژنو سوئیس برگزار شد، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر ملل متحد برای افغانستان، بر ضرورت فوری پاسخگویی بینالمللی تأکید کرد.
بنت تصریح کرد که برای مقابله با نقض سیستماتیک حقوق زنان و دختران، استفاده از تمامی سازوکارهای حقوقی و بینالمللی اجتنابناپذیر است.
این نشست در حالی برگزار شد که گزارشهای نگرانکنندهی از موج جدید بازداشتهای خودسرانه زنان و دختران در ولایت هرات و مناطقی از کابل مخابره شده است؛ اقدامی که نشاندهنده عمقیافتن بحران حقوق بشر در سایه سلطه طالبان است.
با این حال، ابعاد فاجعه فراتر از محدودیتهای عمومی است. شواهد و گزارشهای رسیده حاکی از آن است که فشارهای ساختارمند، تبعیضآمیز و سرکوبگرانه علیه اقلیتهای مذهبی و قومی، بهویژه «هزارهها» و «اهل تشیع» در افغانستان به شکل بیسابقهی شدت یافته است. در حال حاضر شیعیان و اقلیتهای مذهبی نه تنها با محدودیتهای شدید اجتماعی مواجهاند؛ بلکه با بگیروبهبندهای مداوم، آزار و اذیتهای هدفمند و شکنجه روبهرو هستند.
نکته تکاندهنده در این میان، سایه سنگین سانسور و وحشت است. اعمال محدودیتهای سختگیرانه و فضای خفقانآور باعث شده است که قربانیان و خانوادههای آنان از ترس انتقامجویی طالبان، حتی جرئت بازگو کردن رنجهای خود را نداشته باشند. طالبان نیز با رویکردی سیستماتیک، تمامی این جنایات و نقضهای آشکار حقوق بشری را با جدیت تمام کتمان کرده و تلاش میکند با ایجاد فضای رعب و وحشت، صدای مظلومیت این مردم را در سکوت مطلق دفن کند.
شرکتکنندگان در این نشست ضمن ابراز نگرانی عمیق از این وضعیت، هشدار دادند که تداوم رویکرد کتمانگری طالبان و انفعال جامعه جهانی در برابر این سرکوبهای هدفمند، میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای ثبات و حقوق بنیادین بشر در افغانستان به همراه داشته باشد.