درآمد 10.5 میلیوندالری طالبان از فروش نفت سرپل
حکومت طالبان اعلام کرده است که از فروش 18 هزارتن نفت خام از ولایت سرپل 10.5 میلیون دالر بهدست آمده است.
غلام اصغر عزیزی
طالبان در ادامهی اعلام فروش منابع طبیعی کشور، از یک معاملهی قابل توجه در بخش نفت خبر دادند. وزارت معادن و پترولیم حکومت طالبان روز یکشنبه، ۱۶ قوس تأیید کرد که ۱۰.۵ میلیون دالر نفت از ساحهی قشقری در ولایت سرپل به فروش رسیده است. این میزان شامل ۱۸ هزار تُن نفت بوده که از طریق یک روند داوطلبی به یک شرکت داخلی واگذار شده است.
این خبر در حالی منتشر میشود که در اوایل همین ماه، طالبان اعلام کرده بودند که ده هزار تُن نفت دیگر نیز از حوزهی آمودریا فروخته شده است. در مجموع، با در نظر گرفتن فروش اخیر سرپل و فروش پیشین آمودریا، طالبان در مدت کوتاهی اعلام کردهاند که میلیونها دالر از منابع نفتی کشور درآمد کسب کردهاند.
وزارت معادن و پترولیم طالبان مدعی شده است که درآمدهای حاصل از فروش نفت قشقری (۱۰.۵ میلیون دالر) قرار است صرف “اهداف توسعههای اقتصادی ملی” و همچنین “استخراج نفت” بیشتر شود.
این ادعا، نکتهی کلیدی در تحلیل این گزارش است؛ زیرا تمرکز بر توسعهی اقتصادی و سرمایهگذاری مجدد در بخش استخراج، نشاندهندهی یک برنامهی بلندمدت برای استفاده از منابع زیرزمینی است.
آنچه که نگرانی برخی از آگاهان را نسبت به چگونگی فروش، درامد و مصرف آن بهدنبال دارد این است که مرحله داوطلبی فروش نفت خام، نظارت از چگونگی مصرف درامد حاصل از فروش نفت و اختصاص آن به پروژههای توسعهی کشور، تحت نظارت و مراقبت نهادهای نظارتی صورت میگیرد یا فقط ارایه آمار و ارقام از قراردادها و فروش در رسانههای مجازی بازتاب مییابد؟
نگرانی از عدم مشاهدهی توجه کافی در قسمت بازسازی و توسعهی زیرساختهای کشوری در قبال این درآمدهای کلان نفتی است. در حالی که میلیونها دالر از منابع طبیعی فروخته میشود، مردم و جامعهی جهانی بهدنبال شواهد ملموس از سرمایهگذاری این پول در پروژههای عمومی، بهداشت، آموزش و زیرساختهای حیاتی هستند.
اعلام فروش از طریق “داوطلبی” یک گام مثبت ظاهری است؛ اما برای کسب اعتماد عمومی و بینالمللی، جزئیات بیشتری در مورد روند داوطلبی، هویت شرکت خریدار، و قیمت فروش هر تُن مورد نیاز است. ابهام در این جزئیات، همواره سایهی از عدم شفافیت و احتمال فساد یا معاملات رانتی را بر سر فروش منابع طبیعی باقی میگذارد.
اگرچه ادعای صرف درآمدها برای “توسعهی اقتصادی ملی” و “استخراج نفت” مطرح شده است؛ اما نبود یک چارچوب بودجهبندی شفاف و نظارت مستقل بر چگونگی مصرف این ۱۰.۵ میلیون دالر (علاوه بر درآمدهای دیگر)، این ادعا را به شدت تضعیف میکند. اولویتبندی مصرف این پول در کشوری که با بحرانهای اقتصادی و انسانی دستوپنجه نرم میکند، باید توسط نهادهای بیطرف رصد شود.
اعلام فروش نفت به ارزش ۱۰.۵ میلیون دالر از سرپل، نشاندهندهی تداوم تلاش طالبان برای کسب درآمد از منابع طبیعی و انتقال آن به داخل کشور است. این درآمدها پتانسیل تأمین مالی برای پروژههای کلان و حتی بخشهای امنیتی و اداری را برای این گروه فراهم میکند.
با این حال، اعتماد عمومی و مشروعیت بینالمللی به اقدامات عملی در جهت بازسازی و توسعهی کشور و همچنین شفافیت کامل در روند فروش نفت بستگی دارد؛ نهفقط به ادعاهای شفاهی. تا زمانی که مردم شواهد روشنی از هزینهکرد این میلیونها دالر در پروژههای حیاتی نبینند، این گزارشهای فروش، بیشتر شبیه به اعلام یک معاملهی مالی بزرگ است تا گامی رو به جلو در مسیر توسعهی ملی.