ویدیوی تکاندهنده از اعدام صحرایی یک جوان در هرات؛ قانونزدایی و بازتولید وحشت عمومی
سه روز پس از تیرباران عبدالقدیر پهلوانزاده در ملأ عام، انتشار فایل تصویری کامل این رویداد موجی از خشم و افشاگری از وضعیت حقوق بشر تحت حاکمیت طالبان را به همراه داشته است.
عزیزی
با گذشت سه روز از تیرباران یک جوان در مرکز شهر هرات، انتشار ویدیوی کامل این روی.داد در شبکههای اجتماعی موجی از خشم، شوک و نگرانی را در میان افکار عمومی ایجاد کرده است.
تصاویر تازهمنتشرشده که از زاویه دوربینهای مداربسته ضبط شده، لحظه به رگبار بستن این جوان ۳۰ ساله را با دستان بسته و در روز روشن به تصویر میکشد؛ رویدادی که به یکی از پربحثترین موضوعات میان کاربران فضای مجازی و فعالان حقوق بشر تبدیل شده است.
بر اساس اطلاعات به دست آمده، قربانی این حادثه عبدالقدیر پهلوانزاده نام دارد که عصر روز جمعه در حوزه چهارم شهر هرات، در مقابل یک پمپ بنزین هدف شلیک مستقیم قرار گرفت. گزارشها و تایید منابع محلی نشان میدهد که عبدالقدیر به حرفه جوشکاری اشتغال داشته و هیچگونه وابستگی به جریانهای سیاسی یا نظامی نداشته است.
اطلاعات اولیه حاکی از آن است که او پیش از اعدام تحت شکنجه قرار گرفته و سرانجام به دستور و با حضور سید احمد محمدی، قوماندان امنیه طالبان در ولسوالی پشتون زرغون، بدون برگزاری هیچگونه دادگاه یا طی شدن روند قانونی به قتل رسیده است.
با وجود دستبهدست شدن این تصاویر و واکنشهای گسترده، مقامات طالبان تا کنون هیچ توضیح رسمی درباره علت این اقدام یا انگیزه بازداشت و اعدام وی ارایه نکردهاند.
بازنشر گسترده این ویدیو پس از سه روز، ابعاد تحلیلی و جامعهشناختی عمیقتری از وضعیت جاری در افغانستان را آشکار میسازد. کشتن علنی یک شهروند دستبسته در وسط جاده، نماد واضحی از جایگزینی قانون با اراده شخصی فرماندهان محلی و رسمیت یافتن محاکم صحرایی است. در ساختاری که حق دفاع و دادرسی عادلانه حذف شود، امنیت جانی شهروندان به صورت کامل سلب شده و حیات انسانها تابع تصمیمات لحظهی افراد مسلح میگردد.
از سوی دیگر، واکنش و عبور خونسردانه برخی عابران در تصاویر ضبطشده، نه نشاندهنده بیتفاوتی جامعه؛ بلکه محصول مستقیم سرکوب مداوم و حاکمیت ترس است؛ وضعیتی که در آن جامعه به دلیل فلج شدن غریزه اعتراض در برابر خشونت عریان، به نوعی بیحسی اجباری دچار شده است.
دستبهدست شدن این فایل تصویری در فضای مجازی، بار دیگر پایین آمدن بیسابقهی ارزش جان انسان و بیحرمتی به کرامت انسانی را به رخ میکشد و نشان میدهد که عدم پاسخگویی قدرت حاکم، چگونه فضای عمومی را به سمتی سوق داده که جنایت در روز روشن به امری عادی و بیکیفر تبدیل شود.