
حذف واژه دانشگاه از تابلوی دانشگاه در دایکندی؛ ادامه تغییرات زبانی توسط طالبان
در ولایتی با اکثریت فارسیزبان، جایگزینی دانشگاه با پوهنتون و حذف فارسی از برخی تابلوهای رسمی، نگرانیها درباره تضعیف تنوع زبانی و فرهنگی افغانستان را افزایش داده است
گزارشهای محلی از ولایت دایکندی حاکی است که مقامهای وابسته به طالبان واژه «دانشگاه» را از تابلوی ورودی دانشگاه دولتی این ولایت حذف کرده و به جای آن واژه «پوهنتون» را درج کردهاند.
منابع روز سهشنبه، ۵ حوت، تأیید کردند که در تابلوی تازهنصبشده بر دروازه ورودی این مرکز آموزشی، واژه فارسی دانشگاه حذف و معادل پشتوی آن جایگزین شده است. این اقدام در حالی صورت میگیرد که دایکندی از ولایتهایی است که اکثریت قاطع باشندگان آن فارسیزباناند و زبان رایج آموزشی و اداری در این منطقه نیز فارسی بوده است.
همزمان گزارشهایی نیز منتشر شده که نشان میدهد در فرودگاه «سلطان غیاثالدین غوری» در ولایت غور نیز زبان فارسی از تابلوی ورودی حذف شده است. پیش از تحولات سیاسی سال ۱۴۰۰، نام نهادهای دولتی، آموزشی و صحی در افغانستان به طور معمول به دو زبان رسمی کشور، فارسی و پشتو و در برخی موارد به زبان انگلیسی درج میشد.
منتقدان میگویند حذف واژه دانشگاه و جایگزینی آن با پوهنتون تنها یک تغییر واژگانی نیست؛ بلکه بخشی از روندی گستردهتر است که در آن نشانههای زبانی و فرهنگی فارسی در شماری از ادارات و نهادهای دولتی کمرنگ یا حذف میشود. به باور آنان، این روند بهگونهی تدریجی و پیوسته دنبال شده و نگرانیهایی را درباره رویکرد فرهنگی و زبانی حاکمیت کنونی برانگیخته است.
دایکندی به عنوان ولایتی با بافت عمدتاً فارسیزبان، نمادی از تنوع قومی و زبانی افغانستان به شمار میرود. آگاهان امور فرهنگی هشدار میدهند که هرگونه حذف یا یکدستسازی زبانی در کشوری با ساختار متکثر قومی و مذهبی، میتواند بر همزیستی تاریخی و رنگینکمان فرهنگی افغانستان سایه افکند و حساسیتهای اجتماعی را افزایش دهد.
طالبان تاکنون به طور رسمی در مورد این تغییرات توضیحی منتشر نکردهاند؛ اما این اقدامات در شبکههای اجتماعی و محافل فرهنگی واکنشهای گستردهی در پی داشته است.