تناقض مسکو؛ هشدار درباره تروریسم در افغانستان، همزمان با بهرسمیتشناسی طالبان
روسیه در تازهترین گزارش امنیتی خود از حضور گسترده گروههای هراسافگن و تهدید نفوذ داعش خراسان به آسیای مرکزی ابراز نگرانی کرده، اما در عین حال تنها کشوری است که بهگونه رسمی حکومت طالبان را به رسمیت شناخته است.
در تازهترین گزارش امنیتی وزارت امور خارجه روسیه، افغانستان کشوری با وضعیت نظامی و سیاسی «همچنان ناپایدار» توصیف شده و از آن به عنوان یکی از کانونهای تجمع گروههای هراسافگن در منطقه یاد شده است. مسکو برآورد کرده که مجموع نیروهای این گروهها بین ۲۰ تا ۲۳ هزار جنگجو است که بیش از نیمی از آنان را اتباع خارجی تشکیل میدهند.
بر پایهی این گزارش، شاخهی خراسان داعش خراسان با حدود سه هزار جنگجو در شرق، شمال و شمالشرق افغانستان فعال است. هم.چنین تحریک طالبان پاکستان با پنج تا هفت هزار نیرو و القاعده با ۴۰۰ تا ۱٬۵۰۰ عضو از دیگر بازیگران عمدهی حاضر در صحنهی امنیتی افغانستان معرفی شدهاند. گروههایی چون جنبش اسلامی ترکستان شرقی، جنبش اسلامی اوزبیکستان و جماعت انصارالله نیز در این گزارش ذکر شدهاند، هرچند شمار نیروهای آنها کمتر برآورد شده است.
مسکو در عین حال تصریح کرده که این گروهها در مجموع تهدید مستقیمی برای حکومت طالبان به شمار نمیروند؛ اما بهویژه داعش خراسان تلاش دارد به آسیای مرکزی نفوذ کند و دامنهی نفوذ ایدئولوژیک خود را گسترش دهد. این ارزیابی با هشدارهای برخی نهادها و مقامهای بینالمللی دربارهی خطر گسترش فعالیتهای داعش در افغانستان همخوان است، هرچند طالبان بارها وجود چنین تهدیدهایی را رد کردهاند.
با این حال، نکتهی قابل تأمل در این گزارش آن است که روسیه، علیرغم ابراز نگرانی از گسترش فعالیت گروههای افراطی و استمرار تولید و قاچاق مواد مخدر در افغانستان، در میان قدرتهای بزرگ تنها کشوری است که بهطور رسمی حکومت طالبان را به رسمیت شناخته است. این رویکرد دوگانه از یکسو هشدار دربارهی تهدیدهای امنیتی و از سوی دیگر پذیرش رسمی طالبان نشان میدهد که مسکو احتمالاً ثبات نسبی از مسیر تعامل و شناسایی سیاسی را بر انزوای کامل ترجیح داده است.
به نظر میرسد کرملین با اتخاذ این سیاست، در پی مدیریت تهدیدها از طریق کانالهای دیپلماتیک، حفظ نفوذ خود در افغانستان و جلوگیری از سرایت ناامنی به حوزهی آسیای مرکزی باشد؛ حوزهی که برای امنیت ملی روسیه اهمیت راهبردی دارد. از این منظر، گزارش اخیر را میتوان تلاشی برای توجیه ادامهی تعامل با طالبان، همراه با حفظ موضع انتقادی و هشدارآمیز نسبت به وضعیت امنیتی افغانستان دانست.