انسداد مرزها؛ قمار روی سفرههای خالی در دو سوی دیورند
تقابل سیاسی طالبان و اسلامآباد و فلج شدن معیشت مردم
غلام اصغر عزیزی
در حالی که تنشهای دیپلماتیک میان کابل و اسلامآباد به اوج خود رسیده است، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، صراحتاً اعلام کرد که تا زمان دریافت «تضمینهای روشن» از سوی پاکستان، گذرگاههای تجاری باز نخواهند شد. این اقدام که از سوی کابل یک «واکنش ناگزیر» به بستن یکجانبه مرزها توسط پاکستان توصیف شده، اکنون به یک بنبست فرسایشی تبدیل شده است که بیش از سیاستمداران، تودههای مردم و بازرگانان خرد را به ستوه آورده است.
مهمترین ضربه این مسدودیت، بر پیکره صادرات ذغالسنگ افغانستان وارد شده است. ذغالسنگ که در سالهای اخیر شاهرگ حیاتی درآمد ارزی برای حکومت تحت سیطره طالبان بوده، اکنون در پشت مرزهای بسته انبار شده است.
توقف صادرات این منبع انرژی، نه تنها عواید ملی را کاهش داده؛ بلکه هزاران کارگر معدن و راننده را بیکار کرده و وضعیت اقتصادی نیمبند مردم را به مرز فروپاشی کشانده است.
بسته شدن مرزها تنها یک مشکل گمرکی ساده نیست؛ بلکه زندگی میلیونها انسان را در دو طرف مرز با چالشی جدی روبرو کرده است. این وضعیت بحرانی سه نتیجه تلخ و فوری به همراه دارد:
نابود شدن سرمایه کشاورزان و تجار: صدها لاری حامل مواد غذایی و میوههای تازه در گرمای طاقتفرسا متوقف شدهاند. این یعنی فاسد شدن دسترنج کشاورزان افغان و ضرر هنگفت واردکنندگان که جبران آن عملاً غیرممکن است.
خطر در بخش سلامت: با توقف ترانزیت، ذخایر دارویی و تجهیزات پزشکی در افغانستان به شدت کاهش یافته است. این موضوع دسترسی بیماران به درمانهای حیاتی را با بنبست مواجه کرده است.
گرانی و فشار مضاعف بر مردم: کمبود کالاهای اساسی باعث شده قیمتها به صورت ناگهانی بالا برود. در حالی که قدرت خرید مردم هر روز کمتر میشود، این تورم سرسامآور زندگی را برای خانوادههای رنجدیده دشوارتر از قبل کرده است.
آنچه مشهود است، دو کشور در یک «جنگ فرسایشی تجاری» گرفتار شدهاند که برنده سیاسی ندارد، اما بازنده قطعی آن مردمی هستند که معیشتشان به باز بودن این رگهای حیاتی وابسته است.